AG'den 400 kV'a kadar, GIS ve AIS tüm şalt sistemlerinde kesici, akım/gerilim trafosu ve koruma rölesi testleri; ANSI koruma fonksiyonlarının tamamı için sekonder enjeksiyon; primer enjeksiyonla uçtan uca doğrulama ve raporlu teslim.
Kimler için?
- Rafineri ve petrokimya tesisleri
- Enerji santralleri, gaz türbini ve jeneratör şaltları
- Yüksek gerilim şalt sahaları ve trafo merkezleri
- Fabrikalar ve OSB'lerdeki OG dağıtım tesisleri
- Veri merkezleri, hastaneler ve kesintisiz enerji gerektiren tesisler
- GES ve RES bağlantı merkezleri
Gerilim seviyesi ve şalt tipleri
| Kapsam | Çalıştığımız sistemler |
|---|---|
| Gerilim | AG, OG (36 kV'a kadar) ve YG (400 kV'a kadar) |
| Şalt tipi | Gaz yalıtımlı (GIS) ve hava yalıtımlı (AIS) |
| Tesis | Metal mahfazalı OG hücreler, açık şalt sahaları, jeneratör ve trafo fiderleri |
Kesici testleri
Vakumlu kesicilerde mekanik ve elektriksel durumun doğrulanması:
- Açma-kapama zaman ölçümü ve kutup senkronizasyonu: Kutupların aynı anda açıp kapadığını ve üretici değerlerine uygunluğunu kontrol eder.
- Kontak geçiş direnci (mikroohm): Ana kontaklardaki aşınma ve gevşek bağlantıları ortaya çıkarır.
- İzolasyon direnci: Kutuplar arası ve toprak arası yalıtım durumu.
- AC/DC dayanım (hipot) testi: Gerektiğinde yalıtımın çalışma gerilimine dayanımının doğrulanması.
- Bobin ve mekanizma kontrolleri: Açma-kapama bobinleri, motor/yay kurma mekanizması, minimum çalışma gerilimi.
- Yardımcı kontaklar ve kilitleme (interlock): Kesici–ayırıcı–toprak ayırıcısı kilitlemelerinin doğru çalışması.
OG hücre kontrolleri
- Bara ve bağlantı noktalarının mekanik ve elektriksel kontrolü
- Bara izolasyon direnci ve kontak geçiş direnci
- Topraklama ayırıcısı, kapasitif gerilim gösterge sistemleri ve kilitlemeler
- Kumanda, sinyal ve alarm devrelerinin fonksiyon testleri
Akım ve gerilim trafosu testleri
Korumaların doğru çalışması ölçü trafolarının doğruluğuna bağlıdır. Primer enjeksiyon ve ölçü trafosu test cihazlarıyla:
- Akım trafosu oran, polarite ve sargı direnci
- Mıknatıslanma (doyma) eğrisi ve diz noktası (knee point)
- Gerilim trafosu oran ve polarite
- Sekonder devre yük (burden) ve topraklama kontrolleri
Koruma rölesi testleri
Sekonder enjeksiyon test cihazlarıyla rölenin ayarlarını, açma sürelerini ve lojik fonksiyonlarını doğruluyoruz. Test ettiğimiz ANSI koruma fonksiyonlarından bazıları:

| ANSI | Koruma fonksiyonu |
|---|---|
| 21 | Mesafe koruma |
| 24 | Aşırı uyarma (U/f) |
| 25 | Senkronizm kontrolü |
| 27 / 59 | Düşük / aşırı gerilim |
| 32 | Ters güç |
| 40 | Düşük uyarma (uyarma kaybı) |
| 46 | Negatif sıra (dengesiz yük) |
| 49 | Termik aşırı yük |
| 50 / 51 | Ani ve zaman gecikmeli aşırı akım |
| 50N / 51N | Toprak arıza |
| 50BF | Kesici arıza (breaker failure) |
| 50/27 | İstemsiz enerjilenme |
| 51V | Gerilim kontrollü aşırı akım |
| 59N | Nötr gerilim kayması |
| 59C / 60C | Kondansatör bankası aşırı gerilim ve dengesizlik |
| 64R / %90 stator | Rotor ve stator toprak arıza |
| 67 / 67N | Yönlü aşırı akım ve yönlü toprak arıza |
| 81 | Frekans koruma |
| 86 | Kilitleme rölesi |
| 87T / 87L / 87B / 87G | Trafo, hat, bara ve jeneratör diferansiyel |
Liste bunlarla sınırlı değildir; tesisinizdeki röle markası ve fonksiyonlarına göre test planı hazırlıyoruz. Retrofit projelerinde eski rölelerin yeni nesil rölelerle değişiminde ayar dönüşümü ve devreye almayı üstleniyoruz.
Jeneratör koruma testleri
Jeneratörlerde diferansiyel, empedans, aşırı ve düşük uyarma, ters güç, negatif sıra, termik, gerilim kontrollü aşırı akım, stator ve rotor toprak arıza ile istemsiz enerjilenme korumalarını fonksiyon fonksiyon test ediyoruz. Her fonksiyonun ayar değerlerine göre çalışma ve açma süreleri doğrulanır, sonuçlar test protokolüne işlenir.
Primer enjeksiyon ve uçtan uca doğrulama
Sekonder enjeksiyon röleyi doğrular; primer enjeksiyon ise akım trafosundan röleye, röleden kesiciye kadar tüm zinciri. Primer enjeksiyon test cihazıyla primer taraftan akım uygulayarak CT bağlantılarını, polariteyi ve korumanın kesiciyi gerçekten açtığını doğruluyoruz.
Test ve ölçüm cihazlarımız
- Sekonder enjeksiyon test cihazları – koruma rölesi testleri
- Primer enjeksiyon test cihazları – primer enjeksiyon, CT/VT testleri, kontak ve sargı direnci
- Trafo test cihazları – sargı oranı (TTR), DC sargı direnci, izolasyon direnci
- VLF test cihazı – OG kablolarda çok düşük frekanslı (VLF) dayanım testi
- AC ve DC hipot test setleri – yalıtım dayanım testleri
Tüm cihazlar kalibrasyonludur; kalibrasyon sertifikaları talep edildiğinde rapora eklenir.
Sekonder ve primer enjeksiyon cihazlarıyla yapabildiğimiz testler
Sekonder enjeksiyon test cihazı:
- Tüm ANSI koruma fonksiyonlarının ayar ve açma süresi testleri
- Mesafe koruma (21) bölge ve karakteristik testleri
- Diferansiyel koruma (87) karakteristik ve harmonik bloklama testleri
- Senkronizm (25) ve otomatik tekrar kapama testleri
- Arıza kayıtlarının (COMTRADE) röleye geri oynatılarak test edilmesi
- IEC 61850 GOOSE ve örneklenmiş değer (Sampled Values) tabanlı testler
Primer enjeksiyon ve ekipman test cihazı:
- Primer enjeksiyonla CT–röle–kesici zincirinin uçtan uca doğrulanması
- Akım trafosu oran, polarite, sargı direnci ve mıknatıslanma (diz noktası) eğrisi
- Gerilim trafosu oran ve polarite
- Kontak geçiş direnci ve sargı direnci
- Güç trafosu dönüşüm oranı ve kısa devre empedansı
- Hat empedansı ölçümü ve yüksek gerilim şalt tesislerinde topraklama empedansı ölçümü (sahada SELVAZ yöntemi olarak bilinen yöntem)
- Şalt tesislerinde adım ve dokunma gerilimi ölçümleri (personel güvenliği için topraklama sisteminin arıza anındaki performansının doğrulanması)
Uzaktan devreye alma ve mühendislik desteği
Her projede ekibin sahada olması gerekmiyor. Dijital şalt sistemleri ve modern koruma röleleri, birkaç haftalık seyahat yerine güvenli uzak bağlantıyla mühendislik desteği verilmesine imkân tanır. Sahadaki ekibiniz veya yüklenicinizle birlikte çalışarak:
- Dijital şalt sahalarında uzaktan devreye alma: Process bus kullanan dijital bir şalt sahasının devreye almasını uzaktan bağlanarak yönettik. Sistem IEC 61850 tabanlıdır: birleştirme üniteleri (merging unit) akım ve gerilim değerlerini sayısallaştırıp fiber Ethernet üzerinden örneklenmiş değer (IEC 61850-9-2 Sampled Values) olarak rölelere iletir; açma ve kilitleme sinyalleri GOOSE mesajlarıyla taşınır.
- Selektivite çalışması ve röle ayar dosyaları: Yurt dışındaki bir OG fabrikası için koruma koordinasyonu (selektivite) çalışmasını yapıp röle ayar dosyalarını hazırladık ve devreye almayı uzaktan tamamladık.
- Röle ayar dosyası hazırlama ve kontrol: Mevcut ayarların incelenmesi, retrofit projelerinde eski ayarların yeni röleye dönüştürülmesi.
- Saha ekibine canlı test desteği: Test sonuçlarının eş zamanlı değerlendirilmesi ve uygunsuzlukların anlık çözülmesi.
Böylece yurt dışı veya uzak lokasyondaki tesisler, seyahat maliyeti ve bekleme süresi olmadan deneyimli bir devreye alma mühendisine ulaşabilir.
Test ve devreye alma teklifi alın
Tek hat şemanızı veya röle ayar listenizi gönderin, test kapsamını birlikte çıkaralım.
Çalışma süreci
- Keşif ve doküman inceleme: Tek hat şeması, röle ayar listesi ve ekipman bilgileri.
- Test planı: Ekipman ve koruma fonksiyonlarına göre test kapsamı ve kesinti planı.
- Saha testleri: İş güvenliği prosedürlerine uygun, gerilimsiz ve kilitli çalışma.
- Değerlendirme: Sonuçların üretici değerleri ve önceki testlerle karşılaştırılması.
- Raporlama ve devreye alma: Test protokolleri, uygunsuzluk listesi ve enerjilendirme.
Teslim ettiğimiz raporlar
Rapor formatı müşterinin ve projenin ihtiyacına göre hazırlanır:
- Ekipman bazlı test protokolleri ve ölçüm sonuçları
- Uygunsuzluk (punch) listesi ve önerilen düzeltici işlemler
- Röle ayar doğrulama ve açma süresi kayıtları
- Gerektiğinde fotoğraflı saha raporu ve kalibrasyon sertifikaları
- Proje şartnamesine veya müşteri formatına uygun devreye alma dosyası
Yurt içi ve yurt dışı deneyim
Türkiye'deki projelerin yanı sıra yurt dışında da enerji santrali, şalt sahası ve OG tesislerinde test, koruma ayarı ve devreye alma çalışmaları yürütüyoruz. Uluslararası projelerde proje şartnamesine ve müşteri dokümantasyonuna uygun çalışıyor, raporları İngilizce de hazırlıyoruz.
Referans standartlar
Testler, ekipman üreticisinin talimatları ve ilgili standartlar dikkate alınarak planlanır. Başlıca referanslar: IEC 62271 serisi (yüksek gerilim anahtarlama cihazları), IEC 61869 (ölçü trafoları), IEC 60255 (koruma röleleri) ve IEC 60076 (güç transformatörleri).
İlgili hizmetler: Test ve Devreye Alma · Trafo Bakımı ve Kesici Testleri · Topraklama Ölçümü ve Raporlama · YG İşletme Sorumluluğu
Sık sorulan sorular
OG kesici testleri ne sıklıkla yapılmalı?
Periyot; kesicinin tipine, açma-kapama sayısına, arıza geçmişine ve üretici talimatına göre belirlenir. Kritik tesislerde genellikle periyodik bakımla birlikte düzenli test önerilir; tesisinizi görerek uygun periyodu birlikte belirliyoruz.
Sekonder ve primer enjeksiyon arasındaki fark nedir?
Sekonder enjeksiyon röleye doğrudan test sinyali uygulayarak rölenin ayar ve fonksiyonlarını doğrular. Primer enjeksiyon ise akım trafosunun primerinden akım uygulayarak CT, kablolama, röle ve kesiciden oluşan zincirin tamamını test eder.
Hangi röle markalarını test edebiliyorsunuz?
Koruma rölelerinin markasından bağımsız olarak, rölenin kullandığı ANSI fonksiyonlarına göre test yapıyoruz. Ayar dosyası ve röle dokümantasyonu test planının temelini oluşturur.
Testler sırasında enerji kesilir mi?
Kesici ve CT testlerinin çoğu ilgili fiderin gerilimsiz olmasını gerektirir. Kesinti planını üretiminize göre fider fider veya hafta sonu yapılabilecek şekilde hazırlıyoruz.
Yurt dışındaki projelere hizmet veriyor musunuz?
Evet. Yurt dışı projelerde sahada ekip ve cihazla çalışıyor, uygun projelerde uzaktan devreye alma ve mühendislik desteği veriyoruz.

